వైరస్, బ్యాక్టీరియా లాంటి సూక్ష్మజీవుల ద్వారా సంక్రమించే వ్యాధుల నుంచి మానవ శరీరాన్ని రక్షించే జీవ సంబంధ ఉత్పత్తులే టీకాలు (వ్యాక్సిన్లు). ఇవి దేహంలో రోగ నిరోధకతను పెంపొందించి అనారోగ్య సమస్యలు దరిచేరకుండా చేస్తాయి. అంటువ్యాధుల నుంచి కాపాడతాయి. తీవ్రమైన వ్యాధులను నివారించే శక్తిమంతమైన సాధనంలా పనిచేస్తాయి. టీకాల ప్రాముఖ్యం గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించే లక్ష్యంతో ఏటా మార్చి 16న ‘జాతీయ టీకా దినోత్సవం’గా (National Vaccination Day) నిర్వహిస్తారు. దీన్నే ‘జాతీయ రోగనిరోధక దినోత్సవం’ (National Immunization Day) అని కూడా అంటారు. మెరుగైన ప్రజారోగ్యం, దీర్ఘాయుష్షు, శక్తిమంతమైన సమాజ నిర్మాణంలో వ్యాక్సిన్లు ఏ విధంగా దోహదం చేస్తాయో చాటడం ఈ రోజు ముఖ్య ఉద్దేశం. 

చారిత్రక నేపథ్యం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోలియోను నిర్మూలించాలనే లక్ష్యంతో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ) 1988లో మొదటిసారి ఒక కార్యక్రమాన్ని రూపొందించింది. ఇందులో భాగంగా భారత ప్రభుత్వం 1995, మార్చి 16న దేశంలో పల్స్‌ పోలియో ఇమ్యునైజేషన్‌ ప్రోగ్రామ్‌ను ప్రారంభించింది. అప్పటి నుంచి ఏటా ఇదే తేదీన జాతీయ టీకా దినోత్సవాన్ని జరుపుతున్నారు.